TikTok Shop đề xuất nhân rộng mô hình xã, phường thương mại điện tử

Sáu điểm nghẽn trong phát triển thương mại điện tử cấp xã

Chiều 11/11/2026, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức Hội nghị Xã thương mại điện tử toàn quốc năm 2026 với chủ đề “Công Thương đưa thương mại điện tử về xã, bệ phóng tăng trưởng hai con số”.

Tại Hội nghị, bà Trần Thị Tân, Giám đốc Trách nhiệm xã hội và Hợp tác chiến lược TikTok Shop đã chia sẻ về mô hình xã, phường thương mại điện tử do nền tảng này khởi xướng, phối hợp với Cục Thương mại điện tử (Bộ Công Thương), các sở, ngành và chính quyền địa phương triển khai.

Theo bà Trần Thị Tân, trong bối cảnh kinh tế số phát triển mạnh mẽ, thương mại điện tử không chỉ là kênh bán hàng mà còn có thể trở thành động lực thúc đẩy kinh tế địa phương, đưa sản phẩm, con người và văn hóa bản địa đến gần hơn với người tiêu dùng.

TikTok Shop hiện vận hành theo mô hình thương mại khám phá, trong đó nhu cầu mua sắm được khơi gợi thông qua nội dung video và livestream, bên cạnh hình thức tìm kiếm sản phẩm chủ động. Theo số liệu được đại diện nền tảng công bố, tổng giá trị giao dịch (GMV) của TikTok Shop tại Việt Nam năm 2025 tăng 66% so với năm trước, cao hơn mức tăng trưởng khoảng 25,5% của toàn ngành thương mại điện tử.

Trong hơn 3 năm qua, nền tảng này đã triển khai nhiều chương trình hỗ trợ kinh doanh trực tuyến, từ Chợ phiên OCOP năm 2024, Tự hào hàng Việt năm 2025 đến Hàng Việt vươn mình năm 2026. Các chương trình tập trung quảng bá sản phẩm Việt, hỗ trợ nhà bán hàng địa phương tiếp cận thị trường và từng bước nâng cao năng lực kinh doanh trên môi trường số.

Đến nay, theo thống kê của TikTok Shop, hơn 35.000 nhà bán hàng địa phương tại 34 tỉnh, thành phố đã được đào tạo về thương mại điện tử và vận hành trên nền tảng; hơn 230.000 sản phẩm Việt được gắn nhãn, tăng khả năng nhận diện. Doanh số trung bình của các nhà bán hàng Việt trên nền tảng tăng 30,5% trong năm qua.

Từ thực tiễn triển khai các chương trình hỗ trợ, TikTok Shop nhận diện 6 điểm nghẽn chính trong quá trình đưa thương mại điện tử về địa phương. Cụ thể, hoạt động đào tạo ở nhiều nơi còn rời rạc, người dân thiếu cơ hội thực hành và chưa được hỗ trợ thường xuyên sau tập huấn. Các hộ kinh doanh hoạt động riêng lẻ, gặp khó khăn trong việc duy trì kinh doanh khi chương trình hỗ trợ kết thúc. Trong khi đó, lực lượng hỗ trợ tại chỗ còn thiếu, sản phẩm địa phương chưa được chuẩn hóa đầy đủ về thông tin, hình ảnh, nguồn gốc và khả năng duy trì nguồn cung.

Bên cạnh đó, hạ tầng logistics, dịch vụ lấy hàng, đóng gói và xử lý đơn chưa đáp ứng đầy đủ đặc thù sản phẩm cũng như điều kiện từng địa bàn. Việc đánh giá hiệu quả các chương trình vẫn thiên về kết quả ngắn hạn, chưa theo dõi đầy đủ khả năng tự vận hành và tăng trưởng của người bán sau đào tạo.

Để tháo gỡ những hạn chế này, TikTok Shop xây dựng mô hình xã, phường thương mại điện tử theo hướng phát triển hệ sinh thái kinh doanh số tại địa phương, thay vì chỉ tập trung đưa sản phẩm lên sàn hoặc tổ chức những phiên livestream bán hàng mang tính thời điểm.

Mô hình được thiết kế dựa trên 5 trụ cột. Trong đó, chính quyền địa phương giữ vai trò dẫn dắt, tạo điều kiện về cơ chế, nguồn lực và định hướng phát triển. Các doanh nghiệp, hộ kinh doanh và chủ thể sản xuất địa phương là lực lượng trực tiếp chuẩn bị sản phẩm, nhân lực và tổ chức hoạt động kinh doanh.

Cộng đồng nhà bán hàng được khuyến khích liên kết, chia sẻ kinh nghiệm, hỗ trợ nhau phát triển. Các nhà sáng tạo nội dung bản địa tham gia quảng bá sản phẩm thông qua những câu chuyện chân thực về văn hóa, con người và lợi thế của địa phương. Cuối cùng, nền tảng thương mại điện tử cùng các đối tác trong hệ sinh thái đảm nhiệm vai trò tư vấn chiến lược, đào tạo, truyền thông và kết nối vận hành.

Theo đại diện TikTok Shop, sự chủ động của chính quyền cấp xã và Sở Công Thương là yếu tố quan trọng để mô hình có thể vận hành lâu dài. Chính quyền không chỉ thực hiện chức năng quản lý mà còn cần trực tiếp tham gia kết nối nguồn lực, lựa chọn sản phẩm và hỗ trợ người dân ứng dụng thương mại điện tử.

Mô hình cũng được kỳ vọng góp phần thực hiện tiêu chí 7.3 về triển khai hiệu quả hoạt động thương mại điện tử trong Bộ tiêu chí quốc gia về xã nông thôn mới giai đoạn 2026-2030, đồng thời hỗ trợ thực hiện Kế hoạch tổng thể phát triển thương mại điện tử quốc gia cùng giai đoạn.

Xây dựng hệ sinh thái thương mại điện tử địa phương

Từ tháng 1/2026, TikTok Shop phối hợp với Cục Thương mại điện tử triển khai thí điểm mô hình xã, phường thương mại điện tử. Đến nay, chương trình đã được thực hiện tại 3 địa phương gồm xã Bình Lư (Lai Châu), xã Phượng Dực (Hà Nội) và xã Chợ Lách (Vĩnh Long).

Theo số liệu TikTok Shop công bố, tính đến ngày 31/10/2026, xã Bình Lư - địa phương đầu tiên triển khai mô hình từ tháng 1/2026 - đã đào tạo 20 nhà bán hàng và nhà tiếp thị liên kết. Trong đó, 40% số người tham gia có khả năng kinh doanh độc lập và ghi nhận tăng trưởng.

Tại xã Phượng Dực, chương trình “Phượng Dực vươn mình” được triển khai từ tháng 6/2026, đào tạo 80 nhà bán hàng và nhà tiếp thị liên kết. Hơn 50% số người tham gia có khả năng kinh doanh độc lập và tăng trưởng.

Trong khi đó, chương trình “Chợ Lách vươn mình” tại xã Chợ Lách được triển khai từ tháng 8/2026, đã đào tạo 66 nhà bán hàng và nhà tiếp thị liên kết. Tỷ lệ người tham gia có khả năng kinh doanh độc lập và tăng trưởng đạt hơn 75%. Từ kết quả bước đầu, các địa phương đang nghiên cứu phương án mở rộng mô hình sang những địa bàn khác. Một số địa phương được TikTok Shop đề cập trong lộ trình nhân rộng gồm Than Uyên (Lai Châu), Bát Tràng và Thư Lâm (Hà Nội).

Trong 3 tháng đầu, chương trình tập trung xây dựng tài sản số cho địa phương thông qua kênh TikTok và hashtag riêng; thành lập lực lượng hỗ trợ thương mại điện tử tại chỗ; đào tạo cán bộ địa phương và nhà bán hàng; số hóa sản phẩm, khuyến khích phát triển video, livestream và tổ chức các phiên bán hàng nhằm thúc đẩy tiêu thụ.

Đáng chú ý, việc đánh giá hiệu quả không chỉ dựa trên số người được đào tạo hay số đơn hàng phát sinh mà còn tập trung vào khả năng tự vận hành, duy trì doanh thu và tăng trưởng sau khi kết thúc giai đoạn hỗ trợ ban đầu. Trong 6 tháng cuối năm 2026, TikTok Shop cho biết các nhà bán hàng mới tại địa phương triển khai mô hình có cơ hội tiếp cận gói hỗ trợ trị giá lên đến 230 triệu đồng/đơn vị, gồm miễn phí hoa hồng và phí giao dịch trong 60 ngày, tín dụng quảng cáo, voucher ưu đãi và các chiến dịch thúc đẩy tiêu thụ dịp cuối năm.

Hướng tới năm 2027, TikTok Shop kỳ vọng mỗi địa phương có tối thiểu một mô hình xã thương mại điện tử tiêu biểu. Qua đó, thương mại điện tử từng bước trở thành động lực phát triển kinh tế từ cấp cơ sở, góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ cho sản phẩm địa phương và nâng cao năng lực kinh doanh số của người dân.