Hạt điều hữu cơ Đồng Thuận tìm cơ hội từ Hội chợ Mùa Xuân

Từ cây điều vùng miền đến sản phẩm hữu cơ xuất khẩu

Trong không khí rộn ràng của Hội chợ Mùa Xuân lần thứ nhất năm 2026, nơi hội tụ nhiều sản phẩm đặc trưng vùng miền, gian hàng của Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Đồng Thuận, tỉnh Khánh Hòa đã thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân và khách tham quan. Không chọn cách trưng bày cầu kỳ, gian hàng mang đến những sản phẩm hạt điều hữu cơ cùng câu chuyện sản xuất gắn với vùng núi cao, đồng bào dân tộc RagLay và định hướng phát triển nông nghiệp bền vững.

Trao đổi với phóng viên Báo Công Thương, anh Nguyễn Hữu Hoằng - xã viên Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Đồng Thuận cho biết, Hội chợ Mùa Xuân là dịp quan trọng để các hợp tác xã và doanh nghiệp nông nghiệp tiếp cận trực tiếp người tiêu dùng, lắng nghe phản hồi của thị trường và tìm kiếm cơ hội mở rộng đầu ra. Đặc biệt, hiện nay, người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến thực phẩm an toàn, có nguồn gốc rõ ràng, các sản phẩm hữu cơ như hạt điều Đồng Thuận có thêm cơ hội khẳng định vị thế.

Không ít khách tham quan ngạc nhiên khi được giới thiệu về nguồn gốc hạt điều được trồng trên các triền núi đá cao, cây điều sinh trưởng gần như hoàn toàn theo tự nhiên. Chính câu chuyện phía sau sản phẩm đã tạo nên sức hút riêng cho gian hàng, giúp người tiêu dùng hiểu rằng đằng sau mỗi hạt điều là công sức của người dân vùng cao và cả một quá trình thay đổi tư duy sản xuất.

Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Đồng Thuận khởi nguồn từ việc tiếp cận các vùng đồng bào RagLay sinh sống trên những khu vực núi cao của tỉnh Ninh Thuận. Tại đây, cây điều mọc xen trên các tảng đá, phát triển trong điều kiện nắng gió khắc nghiệt, ít chịu tác động của phân bón hay thuốc bảo vệ thực vật. Trước kia, người dân chủ yếu thu hoạch điều bằng gùi, chăm sóc cây theo kinh nghiệm truyền thống, mỗi năm chỉ phát cỏ và cắt cành vài lần để tạo tán.

Từ năm 2017, khi hợp tác xã triển khai các đợt tập huấn về quy trình canh tác hữu cơ, nhận thức của người dân đã có sự thay đổi rõ rệt. Người dân dần hiểu được tác hại của thuốc hóa học đối với sức khỏe và môi trường đất, từ đó chủ động chuyển sang phương thức sản xuất thân thiện hơn với tự nhiên. Việc chăm sóc cây điều không còn chạy theo năng suất trước mắt mà hướng đến sự bền vững lâu dài.

Nhờ đó, đến nay diện tích vườn điều hữu cơ được chứng nhận đạt hơn 1.000 ha. Mỗi năm, hợp tác xã tổ chức thu mua hạt điều hữu cơ từ các vườn đã được chứng nhận, tạo đầu ra ổn định cho người dân vùng núi. Bên cạnh cây điều, hợp tác xã còn hỗ trợ bà con triển khai các mô hình trồng mì, đậu xanh, đậu đen xanh lòng, đậu đỏ, mè đen, góp phần đa dạng hóa sinh kế và cải thiện thu nhập.

Theo anh Hoằng, việc phát triển cây điều hữu cơ không chỉ mang lại giá trị kinh tế mà còn góp phần cải thiện môi trường sinh thái, phủ xanh đất trống đồi trọc, phù hợp với định hướng bảo vệ rừng và môi trường mà tỉnh Khánh Hòa đang triển khai thông qua nhiều chương trình, dự án.

Liên kết sản xuất để giữ rừng và tạo sinh kế

Chia sẻ tại hội chợ, đại diện Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Đồng Thuận cho biết, hạt điều của hợp tác xã được xem là sản phẩm độc đáo bởi đây là giống điều bản địa, do đồng bào dân tộc RagLay tại khu vực Ninh Thuận (cũ) trực tiếp trồng và chăm sóc. Người dân địa phương là chủ thể canh tác, còn doanh nghiệp và hợp tác xã giữ vai trò liên kết, đồng hành cùng bà con trong suốt quá trình sản xuất.

“Hạt điều ở đây là giống thuần chủng bản địa, rất ít giống cao sản. Chính điều này tạo nên chất lượng đặc biệt cho hạt điều. Hạt nhỏ nhưng chắc, vị đậm và được đánh giá là ngon hàng đầu tại Việt Nam”, anh Hoằng nhấn mạnh.

Bên cạnh yếu tố giống bản địa, hợp tác xã và doanh nghiệp liên kết còn lựa chọn con đường sản xuất hữu cơ, dù biết rằng đây là hướng đi khó. Theo anh Hoằng, để đạt được chứng chỉ hữu cơ quốc tế cho hạt điều, quá trình sản xuất phải được kiểm soát nghiêm ngặt và duy trì trong thời gian dài, ít nhất là hai năm.

Yêu cầu đầu tiên là không sử dụng bất kỳ loại hóa chất nào trong quá trình sản xuất, từ phân bón, thuốc diệt cỏ, thuốc trừ sâu, thuốc sinh học, chất kích thích sinh trưởng cho đến các chất bảo quản sau thu hoạch. Không chỉ dừng ở khâu canh tác, ngay cả nhà máy chế biến hạt điều cũng phải được xây dựng và vận hành theo đúng tiêu chuẩn của chứng chỉ hữu cơ quốc tế.

Sản phẩm hạt điều hữu cơ hiện chủ yếu phục vụ xuất khẩu, chỉ giữ lại một phần nhỏ cho thị trường trong nước. Thị trường xuất khẩu chính là Hoa Kỳ và châu Âu, những thị trường có yêu cầu cao về chất lượng và tiêu chuẩn sản phẩm.

Là một trong những hợp tác xã tiêu biểu của tỉnh Khánh Hòa, Đồng Thuận đã được lựa chọn tham gia nhiệm vụ khoa học và công nghệ về đăng ký bảo hộ nhãn hiệu, thiết kế hệ thống nhận diện thương hiệu và xây dựng tem truy xuất nguồn gốc cho sản phẩm thuộc Chương trình mỗi xã một sản phẩm. Những hoạt động này góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo sự minh bạch và củng cố niềm tin của người tiêu dùng.

Từ thực tế tại Hội chợ Mùa Xuân, có thể thấy, những sản phẩm nông nghiệp gắn với câu chuyện vùng miền, sản xuất bền vững và có định hướng thị trường rõ ràng đang ngày càng nhận được sự quan tâm. Hội chợ không chỉ là không gian mua sắm, mà còn là nơi kết nối giữa người sản xuất, người tiêu dùng, cơ quan quản lý, góp phần thúc đẩy tiêu thụ nông sản và lan tỏa các mô hình sản xuất hiệu quả.

Với Hợp tác xã Dịch vụ nông nghiệp Đồng Thuận, việc tham gia hội chợ không chỉ nhằm bán sản phẩm, mà còn là cơ hội để khẳng định con đường phát triển nông nghiệp hữu cơ gắn với bảo vệ môi trường và nâng cao đời sống cho người dân vùng cao. Đây cũng là minh chứng cho thấy, khi hội chợ được tổ chức bài bản, đúng định hướng, sẽ trở thành bệ đỡ quan trọng để các sản phẩm nông nghiệp địa phương vươn xa hơn trên thị trường.